Osmaniye, Türkiye’nin sismik hareketliliğinin en yoğun olduğu bölgelerden biri olan Doğu Anadolu Fay Hattı’na komşu konumuyla, deprem gerçeğiyle her an yüzleşmek zorunda olan şehirlerimizden biridir. 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremler, Osmaniye’de de derin izler bırakmış ve “Zorunlu Deprem Sigortası” (DASK) kavramının hayati önemini bir kez daha kanıtlamıştır 

Bu makalede, DASK Hakkında Bilmeniz Gerekenler ,Osmaniye özelinde deprem riskini, DASK’ın sunduğu güvenceleri, bölgesel sismik risk analizlerini ve bir mülk sahibi olarak üzerinize düşen sorumlulukları en ince ayrıntısına kadar inceleyeceğiz.

1. Osmaniye’nin Deprem Riski ve Tarihsel Arka Plan

Osmaniye, sismolojik olarak oldukça aktif bir bölgede yer almaktadır. Şehrin içinden veya çok yakınından geçen fay segmentleri, bölgeyi birinci derece deprem kuşağına dahil etmektedir. Tarihsel süreçte Çukurova havzası ve çevresi, yıkıcı depremlerle sarsılmıştır.

Osmaniye Neden Risk Altında?

Osmaniye’nin jeolojik yapısı, alüvyon zeminlerin yaygınlığı ve Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF) ile Ölü Deniz Fay Hattı’nın kesişim noktalarına yakınlığı, sarsıntıların şiddetini artıran unsurlardır. Özellikle Düziçi, Bahçe ve merkez ilçeleri bu sismik koridorun tam üzerinde yer almaktadır. Deprem bir doğa olayıdır ancak hazırlıksız yakalanmak bir risktir. Osmaniye halkı için DASK, sadece bir yasal zorunluluk değil, bir “yaşam poliçesi” niteliğindedir.

6 Şubat Depremleri ve Osmaniye Çıkarımları

6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan felaket, Osmaniye’de sadece eski yapıların değil, zemin etüdü doğru yapılmamış yeni binaların da risk altında olduğunu göstermiştir. Bu durum, deprem sonrası finansal güvencenin (DASK) ne kadar kritik olduğunu bir kez daha hatırlatmıştır. Osmaniye’de binlerce konut sahibi, DASK sayesinde evlerinin yeniden inşası veya onarımı için gerekli nakit desteğine hızla ulaşabilmiştir.

2. Osmaniye DASK Merkezi Olarak Neden Önemliyiz?

Osmaniye’de faaliyet gösteren bir DASK bilgilendirme ve sigorta merkezi olarak, yerel halkın ihtiyaçlarını en iyi biz biliyoruz. Bölgesel risk analizi yapabilen, yerel mimariyi ve yapı stoğunu tanıyan bir merkezden hizmet almak şu avantajları sağlar:

• Hızlı Bilgilendirme: Deprem sonrası süreçte, hasar ihbarı ve dosya takibi konusunda yerel destek her zaman daha hızlıdır. Yerel ofisler, bölgedeki yıkım oranını ve hasar durumunu bildiği için süreçleri daha efektif yönetir.
• Doğru Prim Hesaplama: Binanızın özelliklerine, yaşına ve yapı tarzına göre en doğru prim ve teminat oranlarını belirliyoruz. Yanlış metrekare beyanı gibi hataları önleyerek hak kaybı yaşamanızın önüne geçiyoruz.
• Güven ve Şeffaflık: Bölgedeki vatandaşlarımızın poliçe süreçlerini yakından takip ederek mağduriyet yaşanmamasını sağlıyoruz. Özellikle hasar sonrası ödeme süreçlerinde danışmanlık hizmeti sunuyoruz.

3. DASK Neleri Kapsar?

Zorunlu Deprem Sigortası, depremin ve deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, dev dalga (tsunami) ve yer kaymasının doğrudan neden olacağı maddi zararları, poliçenizde belirtilen limitler dahilinde nakden karşılar.

Kapsama Gelen Yapı Bölümleri:

Binanızın tamamen ya da kısmen zarar görmüş olması fark etmeksizin, şu bölümler DASK kapsamındadır:

• Temeller ve Ana Duvarlar: Binanın taşıyıcı sisteminin en kritik parçaları.
• Bağımsız Bölümleri Ayıran Ortak Duvarlar: Komşu dairelerle olan sınır duvarları.
• Bahçe Duvarları ve İstinat Duvarları: Özellikle eğimli arazilerde hayati önem taşıyan yapılar.
• Tavanlar ve Tabanlar: Daire içi katlar arasındaki betonarme yapılar.
• Merdivenler, Asansörler ve Sahanlıklar: Ortak kullanım alanlarının tamamı.
• Çatılar ve Bacalar: Binanın dış koruma katmanları.

DASK, “betonarme karkas”, “yığma kagir” veya “diğer” fark etmeksizin tapuya kayıtlı tüm konut yapılarında bu bölümleri güvence altına alır.

4. DASK Neleri Kapsamaz? (Kritik Ayrımlar)

Vatandaşların en çok yanıldığı nokta, DASK‘ın her türlü zararı karşıladığı düşüncesidir. Oysa DASK, sadece binanın “fiziksel kabuğunu” teminat altına alan bir sistemdir.

Kapsam Dışı Durumlar:

1. Enkaz Kaldırma Masrafları: Binanız yıkıldığında ortaya çıkan tonlarca enkazın taşınması ve temizlenmesi masrafları poliçe dışıdır.
2. Kâr Kaybı: İş yerinin deprem nedeniyle çalışamaması sonucu doğan kazanç kayıpları.
3. Kira Mahrumiyeti: Evin hasar görmesi nedeniyle kiraya verilememesi veya taşınma durumunda ödenen kira bedeli.
4. Eşyalar: Evinizdeki mobilyalar, beyaz eşyalar, elektronik aletler, ziynet eşyaları ve diğer kişisel mallar DASK kapsamında değildir. Bunların korunması için “Konut Sigortası” gereklidir.
5. Manevi Tazminat Talepleri: Deprem sonucu yaşanan psikolojik travma veya manevi kayıplar.
6. Bedeni Zararlar: Ölüm veya yaralanma durumları için DASK ödeme yapmaz.
7. Bina Kusurlarından Kaynaklanan Zararlar: Deprem olmaksızın, binanın yapısal hataları nedeniyle oluşan çatlak veya çökmeler.

5. Zorunlu Deprem Sigortası Yenileme İşlemleri

DASK poliçesi bir yıl süreyle geçerlidir. Her yıl poliçenizin sona erdiği tarihte yenileme yapılması kritik önem taşır. Osmaniye gibi riskli illerde poliçenin bir gün dahi kesintiye uğraması, o gün gerçekleşecek bir depremde hak mahrumiyetine yol açar.

Yenileme Nasıl Yapılır ve Dikkat Edilmesi Gerekenler?

• Poliçe Takibi: Sigorta acentenizle iletişimde kalın. Yenileme dönemi geldiğinde genellikle SMS veya e-posta ile bilgilendirilirsiniz. Ancak nihai sorumluluk mülk sahibindedir.
• Hasarsızlık İndirimi: Poliçenizi vaktinde yenilerseniz, “Yenileme İndirimi”nden faydalanabilirsiniz. Bu indirim oranı her yıl artarak devam eder.
• Gerekli Bilgiler: Kimlik numarası, tapu bilgileri (Ada, Parsel), açık adres ve binanın brüt metrekare bilgisi yenileme için yeterlidir.
• Adres Kodu (UAVT): Türkiye genelindeki tüm binaların standart bir kimlik numarası vardır. Yenileme sırasında “Adres Kodu”nuzun doğru olduğundan emin olun.

6. 2024 ve 2025 Dönemi DASK Değişiklikleri ve “ZDS”den “ZAS”a Geçiş

Sigortacılık dünyasında devrim niteliğinde bir değişim yaşanıyor. Artık sadece deprem değil, sel, hortum ve diğer doğa afetlerini de kapsayan Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) gündemde.

ZAS Osmaniye İçin Neden Önemli?

Osmaniye, sadece bir deprem şehri değildir. Şehir merkezi ve çevresi, mevsimsel geçişlerde şiddetli yağışlar almaktadır. Bu yağışlar kimi zaman sel ve su baskınlarına neden olmaktadır. ZAS sistemi devreye girdiğinde, mülk sahipleri tek bir poliçe ile hem depreme hem de sele karşı korunmuş olacak. 2024 sonu ve 2025 başı itibarıyla bu geçişin hızlanması bekleniyor.

7. Osmaniye’deki Yapı Stoğu ve Sigorta Bilinci

Osmaniye’de yapı stoğu, şehir merkezindeki çok katlı binalardan, kırsal kesimdeki yığma yapılara kadar geniş bir yelpazeye yayılır. 6 Şubat depremi sonrası şehirdeki pek çok bina “orta hasarlı” veya “az hasarlı” olarak sınıflandırıldı.

• Az Hasarlı Binalar: Bu binalar için DASK ödemeleri yapıldı. Ancak poliçesini yenilemeyenler büyük pişmanlık yaşadı.
• Yeni Yapılaşma: Osmaniye’de (örneğin Fakıuşağı bölgesi gibi) yeni yapılan binalarda DASK yaptırmak artık kredi süreçlerinin ve abonelik işlemlerinin (elektrik, su) ayrılmaz bir parçasıdır.

8. Detaylı Hasar İhbar Süreci: Adım Adım Rehber

Deprem anından sonra ne yapacağınızı bilmek, panik anında hata yapmanızı engeller.

1. Güvenliğinizi Sağlayın: İlk öncelik can sağlığıdır.
2. Hasarı Tespit Edin ve Fotoğraflayın: Binanızdaki çatlakları, dökülmeleri ve hasarları fotoğraflarla kayıt altına alın (Gerektiğinde kanıt olarak sunulabilir).
3. İhbar Edin: Hasar gerçekleştikten sonra 15 gün içinde (mücbir sebeplerle uzatılabilir) ihbarda bulunmalısınız.
4. Dosya Açılması: ALO DASK 125 veya e-devlet üzerinden dosyanız açılır.
5. Eksper Ataması: DASK tarafından görevlendirilen bağımsız eksper binanıza gelerek hasarı inceler.
6. Ödeme: Eksper raporu onaylandıktan sonra tazminat miktarı, belirlenen banka şubeleri aracılığıyla hak sahibine ödenir.

9. Osmaniye’deki Konut Sahiplerine Stratejik Tavsiyeler

1. Metrekare Bilgisini Doğru Beyan Edin: Sigorta primini düşük tutmak için metrekareyi düşük göstermek, hasar anında eksik ödeme almanıza neden olur. Tapuda yazan net alanı değil, brüt kullanım alanını belirtin.
2. Sadece DASK ile Yetinmeyin: DASK‘ın ödeme tavanı sınırlıdır. Eğer evinizin değeri DASK’ın verdiği maksimum teminattan yüksekse (ki günümüzde lüks konutlarda bu durum yaygındır), aradaki farkı kapatmak için “Artı Konut Sigortası” yaptırmalısınız.
3. Güçlendirilmiş Binalar: Eğer binanız deprem sonrası güçlendirildiyse, bu durumu mutlaka sigorta şirketinize bildirin. Bu, binanızın risk sınıfını ve dolayısıyla poliçe şartlarını etkileyebilir.
4. Tapu Devirlerinde Dikkat: Evinizi sattığınızda veya yeni bir ev aldığınızda DASK poliçesinin devri için sigortacınıza başvurun.

10. Sıkça Sorulan Sorular (Kapsamlı SSS)

Soru: DASK poliçesi olmazsa elektrik ve su aboneliği açılabilir mi?

Cevap: Hayır. Türkiye genelinde yasal düzenlemeler gereği, geçerli bir DASK poliçesi olmadan konutlarda elektrik, su ve doğalgaz aboneliği başlatılamaz.

Soru: E-devlet üzerinden DASK kontrolü nasıl yapılır?

Cevap: E-devlet arama çubuğuna “DASK Poliçe Sorgulama” yazarak TC kimlik numaranız ve adres bilgilerinizle poliçenizin durumunu görebilirsiniz.

Soru: Apartman yönetimleri DASK yaptırabilir mi?

Cevap: Apartman yönetimi ortak alanlar için (merdiven, asansör, çatı) toplu bir sigorta değerlendirmesi yapabilir ancak her bağımsız bölüm (daire) sahibi kendi poliçesini yaptırmakla yükümlüdür.

Soru: Orta hasarlı binalar yeniden sigortalanabilir mi?

Cevap: Orta hasarlı binaların sigortalanabilmesi için binanın güçlendirildiğine dair resmi raporların sunulması gerekir. Hasar onarılmadan poliçe yenilemesi yapılamaz.

Soru: Poliçe primleri her yıl neden değişiyor? Cevap: DASK primleri; inşaat maliyetlerindeki artış, binanın yaşı, kat sayısı ve bölgedeki risk güncellemelerine göre her yıl DASK kurumu tarafından güncellenir.

11. Teknik Detay: DASK Prim Hesaplama Mantığı

Osmaniye’de yaşayan bir vatandaşın ödeyeceği DASK primi üç ana etkene bağlıdır:

1. Zemin ve Bölge Faktörü: Osmaniye 1. derece deprem bölgesinde olduğu için katsayı yüksektir.
2. Yapı Tarzı: Betonarme yapılar, ahşap veya yığma yapılara göre daha düşük primlerle sigortalanabilir çünkü dirençleri daha yüksektir.
3. Bina Yaşı: Eski binalar (1999 öncesi yapılar) daha riskli görüldüğü için primleri bir miktar daha yüksek olabilir.

12. Osmaniye’nin Geleceği ve Kentsel Dönüşüm

Deprem gerçeğiyle yaşamak, binalarımızı yenilememizi zorunlu kılıyor. Osmaniye’de devam eden kentsel dönüşüm projeleri, şehri depreme dayanıklı hale getirmenin en etkili yoludur. Yeni binalar yapıldıkça ve DASK bilinci arttıkça, olası bir depremde yaşanacak ekonomik yıkım minimize edilecektir.

DASK, bir devlet güvencesidir. Havuz sisteminde biriken bu fonlar, deprem sonrası toplumsal kalkınmayı ve şehirlerin yeniden ayağa kalkmasını finanse eder. Osmaniye halkı olarak bu dayanışma sisteminin bir parçası olmak hepimizin sorumluluğudur.

 

Osmaniye, tarihin, kalelerin ve bereketli toprakların şehri olduğu kadar, deprem riskinin de acı bir gerçeğidir. 6 Şubat depremlerinde gördüğümüz gibi, sigortalı olan konut sahipleri, ekonomik olarak yaralarını çok daha hızlı sarabilmiştir. Bir evin yeniden inşası yıllar sürebilecek bir mali yük getirirken, yıllık küçük bir bedelle yaptırılan DASK bu yükü sırtınızdan alır.

Siz de geç kalmadan Osmaniye DASK merkezinize danışın, poliçenizi güncelleyin, metrekare bilgilerinizi kontrol edin ve geleceğinizi güvence altına alın. Yarın çok geç olmadan bugün adım atın.

Unutmayın, deprem bir kader değil, hazırlıksız yakalanmak bir tercihtir. Tedbirinizi alın, huzurla uyuyun!